Na tej stronie pojawią się inne blogi edukacyjne. Otwieramy platformę blogów CEO z większą liczbą osób piszących.

Danusia

Jeśli dołączyć do tego oburzenie w piśmie Polityka na licealistów, to tylko brakuje narzekania na przedszkolaków i będziemy OBURZENI na młodych w całości.

Okropnie mnie to denerwuje.

Przed laty pracowałam na Politechnice Warszawskiej i słabo znosiłam narzekanie na głupotę studentów. Potem spotykałam moich kolegów naukowców, a oni coraz bardziej narzekali. Nie powtórzę epitetów jakimi określali swoich studentów, nie wypada!

Potem uczyłam w liceach i znowu po czasie, gdy spotykałam moich kolegów nauczycieli, każdy z nich zaczynał: „ No wiesz, teraz to już same spady przychodzą do szkoły, nie ma z kim lekcji prowadzić, nic nie umieją i nie myślą”.

Potem uczyłam w gimnazjum i słyszałam – „ Kogo nam po tych podstawówkach przysyłają? Nie każdy musi się uczyć, kopać rowy powinni”

Młodszych już nie uczyłam, ale za to słyszę od nauczycieli szkolnych: „Niczego ich w przedszkolu nie uczą, wszystko musimy zrobić w szkole”

Idąc dalej, można powiedzieć – Jakich to marnych ludzi Pan Bóg na ziemię zsyła! Niczego się w okresie prenatalnym nie nauczyli.

PRZESTAŃMY NARZEKAĆ NA MŁODYCH. Zacznijmy ich uczyć i cieszyć się, że robią postępy.

We wspomnianym artykule Profesor Marcin Kula oburza się, że studentka źle jego zdaniem zinterpretowała wydarzenia 1968 roku. Moim zdaniem jej interpretacja nie była taka bez sensu. W 1968 roku byłam nastolatką, pamiętam te czasy. Uważam, że można mówić o podziemiu i o pisarzach żyjących na emigracji i zagrzewających do walki. Sama klika lat później bibułę zagraniczną w piwnicy trzymałam.  No ale nawet, jeśli zdaniem profesora studentka nie miała racji, to ja chciałabym profesora zapytać, czy wie ile wynosi logarytm przy podstawie 2 z 64? Może ten logarytm nie jest ważny, na pewno nie jest ważny, ale jest elementem wiedzy licealnej, a ją się zapomina, szczególnie gdy jest wykładana mało ciekawie.

Młodzi są tacy sami jak my byliśmy w ich wieku. Chcą się uczyć, ale pożytecznych rzeczy i ciekawie.

Warto się przyjrzeć, czy my im w tym pomagamy.

http://www.pierwszaki.eu/index.php/Strony/Pokaz/artykuly?ID=124

Bardzo proszę przeczytajcie bajkę o talentach i ich marnowaniu (link powyżej). Mnie on bardzo spodobał się, bo przedstawia pewien aspekt mojego myślenia o nauczaniu.

Trwa spór, czy raczej wytykać uczniom błędy i dążyć do ich poprawy, czy może raczej doceniać i rozwijać talenty? Oczywiście trzeba robić i to i to, ale jak rozłożyć akcenty?

Popularny pogląd mówi o szlifowaniu braków, a ja jestem raczej za wspieraniem talentów. Budowanie na sukcesie zawsze pomagało mi w rozwoju. Krytyka mnie paraliżowała. Ale pewnie są różne osobowości.

Ciekawe, w jaki sposób nauczyciel ma pomóc indywidualnie każdemu w nauce?

Andrzej Pery:

Na początku września widziałem w telewizji materiał z początku roku szkolnego. Reporterka porozmawiała z ok. dwusetką sześciolatków. Żadne nie chciało wrócić do przedszkola.

A ja mam pytanie: Po co jest matura?

Do tej pory myślałam, że z dwóch powodów.

Po pierwsze – aby przygotować uczniów do dojrzałości i wskazać im drogę, co mają zrobić, aby tę dojrzałość osiągnąć. Czyli czego i jak mają uczyć się w szkole, aby przygotować się do dalszego kształcenia, pracy i dorosłego życia.

Drugi – aby zrobić selekcję przy przyjmowaniu uczniów na wyższą uczelnię. Ten mnie zupełnie nie interesuje.  Wolałabym, aby każdemu chętnemu (bez ograniczeń) pozwolono studiować przez rok. Myślę , że potem nastąpiłaby naturalna selekcja. Albo można (myślę, że z podobnym jak dziś wynikiem) po prostu sprawiedliwie wylosować tylu absolwentów liceów, ile jest miejsc na uczelniach.

Wróćmy zatem do pierwszego powodu. Tematy egzaminacyjne są wskazówką dla ucznia, czego ma się nauczyć. Również forma egzaminu determinuje, jak i z czego uczeń będzie się przygotowywał.

Można ustalić, że uczeń ma umieć wszystko i podczas egzaminu  zaskakiwać go różnymi zadaniami i pytaniami. Wtedy jest większa szansa, że część uczniów nie da sobie rady i wtedy realizacja drugiego powodu będzie łatwiejsza.   Ale można też ustalić, że uczniowie przygotowują pracę dyplomową, popisują się tym, czego się nauczyli, przedstawiają ją szerszemu gremium i udowodniają sobie i nauczycielom, że nie na darmo chodzili do szkoły. Taki egzamin w formie prezentacji projektu czy pracy dyplomowej jest stosowany w wielu krajach. Nasz egzamin ustny z języka ojczystego też tak był zaplanowany.

Ale ściągali! I zrobił się problem.

Ale czy to jest powód do zmiany formy egzaminu? Jeśli nauczyciel na bieżąco śledzi pracę ucznia nad pracą dyplomową, to przecież zauważy, czy uczeń ściąga, czy samodzielnie pracuje. Jeśli jednak z gotową pracą nauczyciel zapoznaje się podczas egzaminu, to faktycznie trudno zdecydować, czy praca jest samodzielna. Ale nawet wtedy można zadać uczniowi pytania dotyczące wniosków, które wyciągnął, poprosić o uzasadnienie ustne. Nie jestem nauczycielką języka polskiego tylko matematyki, ale nie wyobrażam sobie, abym nie umiała poznać podczas egzaminu ustnego, czy uczeń nauczył się bez zrozumienia na pamięć, czy praca jest wynikiem jego własnych przemyśleń. Po to jest egzamin i prezentacja, aby można było zadać zdającemu pytania dotyczące pracy. Jeśli nawet nauczy się na pamięć tego, co zawarł w pracy, to mamy gwarancję, że chociaż to umie.

Jestem zdecydowanie za egzaminem w postaci prezentacji pracy dyplomowej i bardzo żałuję, że są plany porzucenia tej formy. Nie mogę zrozumieć, dlaczego z niej rezygnujemy. Jedyna przyczyna, jaka mi przychodzi do głowy, to wygoda nauczycieli. Dzięki likwidacji tej formy zdejmie się z nich obowiązek pracy z uczniem nad prezentacją i prowadzenia wyczerpującego egzaminu ustnego (niestety bezpłatnie). Dużo łatwiej jest ocenić test z kluczem jedynych dobrych odpowiedzi.

Jednak to jest ogromna strata dla ucznia. Traci okazję, często jedyną w życiu, do przygotowania i przedstawienia własnego projektu. Jeśli prezentacja zniknie z egzaminu dojrzałości, nasi maturzyści będą umieli tylko wypełniać testy, będą mieli duże trudności z samodzielnością w pracy i z wystąpieniami publicznymi.

Dorosłe życie nie polega na wypełnianiu testów z kafeterią odpowiedzi. W pracy nasz dojrzały absolwent będzie narażony na pracę samodzielną i na jej przedstawianie. Czy dla wygody nauczycieli i szkoły chcemy pozbawić naszą młodzież okazji do przygotowania się do zadań czekających ją w dorosłym życiu?

Czytamy: „Ponad 6,5 tys. uczniów odpowiedziało na internetową ankietę pt. „Uczciwość w szkole” portalu Zadanie.pl” Wyniki są, jak się można spodziewać, powalające – ściągamy na potęgę. Do tego w Polsce zdaniem dr Michała Kaczmarskiego jest na ściąganie przyzwolenie.

Portal Zadane.pl służy według autorki artykułu dokładnie do ściągania. Można tam zlecić rozwiązanie zadania domowego. Odpowiedzi udzielają inni uczniowie i otrzymują punkty za które mogą potem zadawać pytania.

Właściciel serwisu – „Nie ma mowy o ściąganiu. Nasz serwis to miejsce, gdzie uczniowie tłumaczą sobie wzajemnie lekcje i pomagają”.

Widać, że trzeba zdefiniować, co to znaczy ściąganie? A może jest kilka definicji w zależności od okoliczności?

Wikipedia: „Ściąganie – przypadek oszustwa dokonany podczas egzaminów lub testów (klasówki, kolokwia) przez osobę egzaminowaną (student, uczeń), polegający na zastosowaniu w ich trakcie niedozwolonej pomocy.

Stosowanie niedozwolonej pomocy…, czyli wszystko zależy od tego co jest dozwolone, a co nie. Co możemy ścigać!

W czasie egzaminów mamy ogólne przepisy, więc wiemy czy dokonano przestępstwa, ale jak jest w czasie procesu uczenia się? Co oznacza wtedy – ściąganie i czy należy/można je ścigać?

• Czy jeśli jeden uczeń drugiemu tłumaczy podczas lekcji lub po lekcjach zagadnienie, to to jest ściąganie?
• Czy jeśli uczeń korzysta z Internetu?
• Czy  jeśli uczeń przepisze zadanie domowe od kolegi?
• Czy jeśli uczniowie pracują w parach i razem dochodzą do rozwiązania? A może wtedy, gdy jeden pracuje, a drugi tylko przepisuje?
• Czy jeśli uczeń przy wykonywaniu pracy korzysta ze swoich notatek? A jak jest, gdy korzysta z notatek kolegi? A jeśli przygotowali notatki wspólnie?

No to mamy pasztet.

Chcemy, aby uczniowie sobie pomagali, współpracowali ze sobą, korzystali z siebie nawzajem, a może oni w ten sposób uprawiają proceder ściągania?

Może lepiej nie definiować ściągania w procesie uczenia się, tylko pozwolić na każdą jego formę. A na końcu procesu,  przy sprawdzeniu stopnia opanowania materiału wprowadzić zasadę korzystania tylko z siebie samych. Ja pozwoliłabym wtedy nawet na korzystanie z własnych notatek. Niestety takie przyzwolenie wymaga od nauczyciela sformułowania inteligentnych zadań, aby odpowiedzi nie dało się ściągnąć z książki, czy internetu. Łatwiej udzielić odpowiedzi na pytanie – ile nóg ma mucha, niż – dlaczego właśnie tyle?

Wszystko to bardzo trudne, bo dopóki modlić będziemy się do stopni, to wielu znajdzie drogę (oszustwa), aby cel – zdobycie dobrej oceny, osiągnąć. Dlatego stosujmy ocenianie kształtujące, gdy się czegoś uczymy. A sumujące (jeśli już musi być) to tylko na końcu, gdy podsumowujemy proces uczenia się.

Padają pytania:

• Czy są dobre szkoły i które?
• Na co zwracać uwagę obserwując szkołę – kandydatkę?
• Czy lepiej szukać szkoły blisko domu, czy takiej w której są zajęcia pozalekcyjne?
• O co pytać na zebraniu informacyjnym?
• Czy wziąć kredyt i posłać dziecko do szkoły niepublicznej?
• Czy zrezygnować z pracy i zacząć uczyć samemu dziecko w domu?

Dyrektorzy na zebraniach informacyjnych opowiadają cuda, obiecują wszystko. Jasne, zaplanowali pewną liczbę klas i teraz chcą zapewnić nauczycielom pracę i wypełnić zobowiązanie dane samorządowi. Ale już we wrześniu okazuje się, że rzeczywistość skrzeczy.

Nie mam pojęcia, które szkoły są dobre i nie wiem jak sobie zapewnić spełnienie obietnic dawanych w okresie uwodzenia przez szkołę – kandydatkę.

Moja wskazówka dla przyszłego pierwszoklasisty opiera się na przeświadczeniu, że dobra lub zła nie jest szkoła, a nauczycielki prowadzącej klasę. Od niej wszystko zależy, jeśli uda jej się zaskarbić względy dziecka, to ono chętnie będzie do szkoły chodziło i uczyło się.

Proponuję zaczaić się pod szkołą i zaczepiać rodziców trzecioklasistów, pytając o opinię o nauczycielce. Nauczyciele trzeciej klasy za rok przejmą następne klasy pierwsze. Jeśli teraz dobrze uczą i są ludzcy, to za rok pewnie się nie zepsują. Jakie pytania zadać rodzicom trzecioklasisty?

• Czy Pani lubi dzieci?
• Czy dziecko chętnie chodzi do szkoły?
• Czy pani rozmawia z rodzicami, czy wspólnie z nimi ustala, jak dziecku pomóc?
• Czy pani krzyczy na dzieci?
• Czy trzeba siedzieć w ławce większość czasu lekcji?
• Czy pani wychodzi czasami z dziećmi ze szkoły?
• Czy ma pretensję do rodziców i dziecka?
• Czy zatrzymuje się z realizacją programu, gdy dzieci nie rozumieją? Czy tłumaczy?
• Ile czasu dziecko odrabia lekcje w domu?

Potem trzeba zrobić wywiad, czy nasza fajna Pani na pewno weźmie klasę pierwszą.

I teraz najtrudniejsza sprawa – załatwić obietnicę, że dziecko zostanie przyjęte do klasy właśnie tej pani.

Mamy na ten proces cały rok, bo jest dopiero wrzesień. Więc jest też nadzieja, że się uda.

Jeśli tak, to prawdopodobnie mamy trzy lata względnego spokoju. Ale to są ostanie lata spokoju, bo w czwartej klasie nasze dziecko będzie miało kilku nauczycieli, częściowo dobrych, ale częściowo przypadkowych. Potem już nie ma spokoju do matury.

Jeśli macie jakieś inne sposoby na wybór „dobrej” szkoły to podzielcie się z zaniepokojonymi matkami przyszłych pierwszoklasistów.

• Chłopiec 6 letni – Po powrocie ze szkoły pierwszego dnia, siedział w kacie i do nikogo się nie odzywał, dopiero wieczorem wypowiedział jedno zdanie – Pani cały czas krzyczy.
• Mama trzylatka (bliźniaka) dostaje wiadomość 2 września, że dziecko ma bóle brzucha i temperaturę. Zabiera synów do domu. Gorączka mija. Następnego dnia obaj sygnalizują bóle brzucha.
• Wychowawczyni sześciolatka do matki i dziecka – On się nie nadaje, nie umie usiedzieć w ławce.
• Piątoklasistka – Mamo, czy z jedynką z angielskiego da się zdać? Bo ja na pewno będę miała jedynkę, Pani mi to powiedziała.
• Piątoklasista – Mamo Pani zaczęła potęgi, ja nie wiem co to jest, nie rozumiem o co chodzi.
• Mama prowadzi córkę 6-letnią do szkoły. Zamiast obiecanej sali na uboczu, małych ławek i niskich umywalek, normalna klasa szkolna – Obiecywaliśmy, ale zabrakło miejsca.

itd.

Może zastanówmy się jeszcze raz : Po co szkoła?

Uczniowie zanim przystąpią do wykonania zadania pytają: A co za to dostanę, jaka będzie nagroda?

Prowadziłam kilka dni temu lekcję dla dorosłych i za jedno zadanie w nagrodę postanowiłam dać naklejkę (nawet nie stopień). Od tego momentu dorośli ludzie dopominali się o naklejkę i pytali, czy będzie nagroda za zadanie.

Nagrody demoralizują.  A jeśli jest konkurs, to też są nagrody, nawet niematerialne, ot choćby wyróżnienie zajęciem miejsca. Czyli komunikat – jesteś lepszy od innych.

18 sierpnia w Gazecie Wyborczej pojawił się artykuł Agnieszki Danowskiej – Konkursy mogą kształtować osobowość.  Trudno było mi znaleźć myśl przewodnią artykułu. Zadawano w nim  pytania: Jak przygotować najmłodszych do rywalizacji?

Przesłanie artykułu było takie – konkursy są dobre: „Eksperci są zgodni  – udział w konkursach kreatywnych wspiera otwartość na zróżnicowane tematy, a nawet może obudzić w dziecku małego odkrywcę”

Po pierwsze – jacy eksperci?

Po drugie – jakie konkursy są kreatywne?

Po trzecie – czy to jest sposób na obudzenie w dziecku odkrywcę?

Można przecież odkrywać bez rywalizacji, bez liczenia na nagrodę, bez szufladkowania, kto lepiej, a kto gorzej. Szczególnie w procesie poznawania i uczenia się.

Moim zdaniem rywalizacja nie jest w ogóle potrzebna, a bywa bardzo bolesna i destrukcyjna.

W artykule autorka zastanawia się nad metodami wsparcia w razie porażki, bo przecież zawsze w konkursie jest tylko kilka miejsc wyróżnionych, a więc są też przegrani. Proponuje nagrody pocieszenia i przygotowanie dziecka do porażki. Nie znoszę takiego gadania. Jak można wytłumaczyć dziecku, że jest gorsze i że ma to zaakceptować. Dziecko starało się z całych sił, ale nie wygrało. Co tu jest do tłumaczenia i rozumienia? Najlepiej jeśli przełoży się to na porażkę własnego dziecka, które dołożyło wszelkich starań, ale jury wybrało kogoś innego.

„Już sam udział w konkursie jest dla dziecka wyróżnieniem, bo ma poczucie, że jego praca jest ważna, że będzie oceniana przez ekspertów w jury” – chyba nie warto komentować tego cytatu.

Nie wkręcajmy naszych dzieci w konkurencję i konkursy, nawet jeśli uważamy, że świat jest tak skonstruowany. Nie dajmy się zwariować. Dajmy wygrać każdemu dziecku z samym sobą. Nie musimy ustawiać zwycięzców na podium i tłumaczyć tym co ponieśli klęskę, że to nic – że są gorsi.

Pomyślałam – nie spodobała się, pewnie rzucili ją w kąt. Byłam przekonana, że prezent był „kulą w płot”.

Kilka dni temu znowu zawitałam do restauracji na rybkę. Stale ten sam Pan spojrzał na mnie uważnie, potem na moją broszkę w kształcie rybki i wykrzyknął – „To pani, to pani dała nam rybkę. Mojej żonie tak się spodobała, że nie chce jej dać do restauracji i trzyma ją w domu”.

I to już koniec historii ilustrującej nasze czarno – widzenie i przewidywanie najgorszego. Ciekawe dlaczego zamiast myśli : „Nie spodobała się”,  nie pojawiła się: „Spodobała się i wolą ją  mieć w domu”.

Niby historia z edukacją nie tak ściśle związana, ale może jednak…..